Solliciteren… iedereen heeft het wel eens gedaan. Toch vind ik dat er iets geks is aan solliciteren. Het suggereert een verhouding die al lang niet meer klopt. Jij wilt iets, de werkgever heeft iets en dus mag jij je melden, bewijzen en hopen dat je wordt uitgekozen. Alsof je auditie doet. Alsof je blij mag zijn dat je überhaupt op gesprek mag komen. Dat idee zit diep in ons systeem, maar het wringt steeds meer met de werkelijkheid van deze tijd. Die werkelijkheid is namelijk dat organisaties staan te springen om goed personeel. De verhouding is verschoven, alleen doen we alsof dat niet zo is. We blijven vasthouden aan het ritueel van solliciteren, terwijl de context compleet is veranderd.

Solliciteren naar liefde

Het doet me denken aan programma’s als B&B Vol Liefde en The Bachelor . Eén iemand mag kiezen, de rest doet zijn uiterste best om gekozen te worden. Je laat de meest gepolijste versie van jezelf zien, met mooie verhalen en goede intenties, maar de verhouding is scheef. Het is geen basis voor gelijkwaardigheid. Ik keek de afgelopen weken regelmatig noodgedwongen (belangrijk detail) vanaf de bank mee met mijn vriendin. En ja, ook ik kan me af en toe niet inhouden om iets te roepen naar de televisie of hardop te lachen. Dus ik snap heel goed waarom het populaire televisie is. Maar diep van binnen wringt het elke keer. Want hoe kun je nou gelijkwaardige liefde vinden vanuit een ongelijkwaardige verhouding?

Een ander perspectief op solliciteren

Ditzelfde geldt voor solliciteren. Wat ik interessant vind, is dat ondernemers of werkgevers er vaak iets anders naar kijken. Als ondernemer leer je jezelf te verkopen, maar belangrijker nog: je leert jezelf kennen. Je weet waar je goed in bent, wat je toevoegt en wat je tijd waard is. Daardoor kijk je anders naar werk. Je hoeft niet gekozen te worden, je bent op zoek naar een match. En dat perspectief gun ik eigenlijk iedereen die op zoek is naar een baan. Vanuit dat perspectief werkt zoeken ineens heel anders. Dan ga je niet op gesprek om indruk te maken, maar om te onderzoeken. Past dit bij mij? Klopt dit met hoe ik wil werken? Word ik hier blij van? Je durft kritischer te zijn, omdat je weet dat jouw tijd en energie óók iets waard zijn. En gek genoeg maakt dat je vaak aantrekkelijker dan wanneer je alles op alles zet om gekozen te worden.

Begin klein en start met netwerken!

Je hoeft gelukkig geen ondernemer te worden om een baan te vinden die echt bij je past. Maar in plaats van solliciteren kun je ook gewoon kennismaken. Netwerken. Ga koffie drinken. Zonder agenda. Deel iets op LinkedIn, start een klein project of schrijf een stuk. Maak iets dat laat zien hoe jij denkt of waar jij goed in bent. Wees top of mind in plaats van top of de stapel brieven . Zeg tegen vrienden dat je iets zoekt in de huppeldepup-sector en vraag of zij interessante mensen kennen die daarin werken. Ga gesprekken voeren vanuit nieuwsgierigheid in plaats van noodzaak. Dat zijn vaak de gesprekken waar kansen uit ontstaan, zonder dat iemand het woord ‘vacature’ heeft uitgesproken. Kortom: begin met kleine stappen en start met netwerken.

Je hebt iets te kiezen

Is dat spannend? Misschien een beetje. Hoog van de toren blazen, hardop zeggen dat je iets goed kunt, gesprekken met onbekende mensen. Maar geloof me: mensen praten over het algemeen graag over hun werk. Dus meestal valt het reuze mee. Misschien is dat wel de grootste verschuiving die nodig is. Niet harder je best doen om gekozen te worden, maar jezelf serieus nemen als iemand die ook iets te kiezen heeft. Solliciteren zoals we het kennen is een overblijfsel uit een andere tijd. Een tijd waarin banen schaars waren en mensen vervangbaar. Die tijd is voorbij. Alleen ons gedrag loopt nog wat achter. Dus misschien is de vraag niet langer: hoe kom ik aan die baan? Maar: waar kan ik iets toevoegen, leren en met plezier werken? Als je die vraag durft te stellen, blijkt de arbeidsmarkt ineens een stuk minder spannend en een stuk interessanter.

Dus.. nooit meer solliciteren!?

En wat als je dan tóch die droomvacature voorbij ziet komen? Dan zeg ik: solliciteren! Tuurlijk, doen. Maar, doe dan ook iets extra’s. Iets waardoor je niet één van de velen bent.

Bij een creatieve sessie die ik ooit deed bij het UWV werkte ik met mensen die een uitkering hadden en op zoek waren naar werk. De vraag was: hoe val je op bij potentiële werkgevers? Maar we draaiden ’m eerst om. Hoe kun je zo onaantrekkelijk mogelijk worden voor een werkgever? De ideeën vlogen over tafel. Iemand zei: “Ik stuur mijn strafblad mee.” Een ander: “Ik ga op vakantie en kom nooit meer terug.” Weer iemand anders: “Ik stuur een expres heel slecht cv.”

Onaantrekkelijke ideeën die jou aantrekkelijk maken

En toen werd het interessant. Want wat nou als je die ideeën juist zou gebruiken om op te vallen? Niet letterlijk natuurlijk. Iemand zei: “Ik ga geen strafblad opsturen, maar ik kan wel een wanted poster maken van mijn cv.” Een ander: “Ik kan een faal-cv maken, waarin ik niet alleen opschrijf wat goed ging, maar ook wat níet.” En weer iemand anders zei: “Ik ga inderdaad op vakantie, maar ik kom helaas wél weer terug. Ik kan ansichtkaartjes sturen naar bedrijven met: Ik ben nu op vakantie, maar had ook bij jullie aan het werk kunnen zijn. Zullen we koffie drinken als ik terug ben? ” Dat zijn natuurlijk creatieve voorbeelden, maar ze laten iets essentieels zien. Opvallen hoeft niet schreeuwerig of gekunsteld te zijn. Het mag speels, menselijk en eerlijk. En precies dát is vaak wat blijft hangen.

Dus als je dan toch solliciteert, doe dan iets waardoor je jezelf laat zien. Bel als er een telefoonnummer bij de vacature staat en stel vragen die je helpen om een betere brief te schrijven. Neem iets te knabbelen mee naar je sollicitatiegesprek, of iets anders creatiefs. Geen pizza margharita, maar misschien een doosje met koekjes of bonbons. Doe iets met je cv of motivatie waardoor iemand denkt: hé, hier zit iemand achter . Het maakt bijna niet uit wat je doet, zolang het maar past bij jou.

Want uiteindelijk geldt ook hier: mensen nemen je niet aan omdat je perfect bent, maar omdat ze met je kunnen verbinden.

Groetjes, oɔı̣ꓤ

Even voorstellen: Mijn naam is Rico Bakker en ik ben spreker over creativiteit en auteur van het boek ‘De kracht van een slecht idee’. In de nieuwsbrief van Noorderlink zal zo af en toe een gastblog schrijven! Voel je vrij om mij te volgen. Dat kan bijvoorbeeld via LinkedIn of via Instagram.